علوم تجربی هفتم صفحه 131 - اطلاعات جمعآوری کنید
الف) در مورد تعداد انواع یاختههای خونی تحقیق و گزارش خود را به کلاس ارائه کنید.
ب) شکل زیر یک برگه آزمایش خون را نشان میدهد. در این برگه WBC یاختههای سفید و RBC یاختههای قرمز خون را نشان میدهد. موارد دیگر در این برگه چه چیزهایی را نشان میدهند؟
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی هفتم صفحه 131 - اطلاعات جمعآوری کنید
سلام به پزشکان و پژوهشگران جوان! بیایید با هم اسرار این برگه آزمایش خون را کشف کنیم.
**پاسخ بخش الف (تعداد انواع یاختههای خونی):**
در بدن یک فرد بالغ و سالم، تعداد یاختههای خونی به طور تقریبی به شرح زیر است:
۱. **گویچههای قرمز (RBC):** فراوانترین یاختههای خون هستند که در هر میلیمتر مکعب خون حدود **5 میلیون** عدد از آنها وجود دارد.
۲. **گویچههای سفید (WBC):** تعداد آنها بسیار کمتر از قرمزهاست و در هر میلیمتر مکعب خون حدود **7000 تا 10000** عدد یافت میشود. این تعداد هنگام بیماری افزایش مییابد.
۳. **گردهها (پلاکتها):** که برای انعقاد خون ضروری هستند و تعدادشان حدود **150000 تا 450000** در هر میلیمتر مکعب است.
**پاسخ بخش ب (تحلیل برگه آزمایش):**
علاوه بر یاختههای اصلی، موارد دیگری در برگه دیده میشوند که هر کدام نشاندهنده یک ویژگی مهم هستند:
* **Hb (هموگلوبین):** پروتئین آهنداری است که درون گویچههای قرمز قرار دارد و وظیفه اصلی آن جابهجایی اکسیژن است.
کاهش این عدد نشاندهنده **کمخونی** است.
* **Platelets (پلاکتها):** همانطور که گفتیم، مربوط به لخته شدن خون هنگام جراحت است.
* **Reference Range (محدوده مرجع):** این ستون بسیار مهم است! اعدادی را نشان میدهد که در یک فرد سالم باید در آن بازه باشند تا پزشک بتواند نتیجه آزمایش شما را با حالت نرمال مقایسه کند.
* **Differential (تعداد تفکیکی سفیدها):** بخش پایین سمت راست (مانند Neutrophil و Lymphocyte) انواع مختلف یاختههای سفید را نشان میدهد که هر کدام با دشمن خاصی در بدن میجنگند.
مثلاً نوتروفیلها معمولاً با باکتریها مبارزه میکنند.
**نکته علمی:** پزشک با نگاه کردن به نسبت این اعداد، متوجه میشود که آیا در بدن عفونت، کمخونی یا مشکل دیگری وجود دارد یا خیر.
علوم تجربی هفتم صفحه 131 - فعالیت
با استفاده از نمونههای آماده میتوانید انواع یاختههای خونی را زیر میکروسکوپ ببینید.
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی هفتم صفحه 131 - فعالیت
دوستان عزیز، مشاهده خون زیر میکروسکوپ یکی از هیجانانگیزترین کارهای آزمایشگاهی است.
**آنچه در زیر میکروسکوپ خواهید دید:**
۱. **گویچههای قرمز:** دانههای گرد و صورتی رنگی را میبینید که وسط آنها کمی روشنتر است (چون هسته ندارند و مرکزشان فرو رفته است). آنها بسیار پرجمعیت هستند.
۲. **گویچههای سفید:** این یاختهها درشتتر از قرمزها هستند و به دلیل رنگآمیزی آزمایشگاهی، هستههای بنفش یا آبی تیره و مشخصی دارند. تعداد آنها در میدان دید شما بسیار کمتر از قرمزها خواهد بود.
۳. **پلاکتها:** به شکل نقاط بسیار ریز و تیره رنگ در بین یاختههای دیگر دیده میشوند.
**نکات ایمنی و آموزشی:**
* هنگام کار با میکروسکوپ، ابتدا با کمترین بزرگنمایی شروع کنید تا کل نمونه را ببینید و سپس بزرگنمایی را بیشتر کنید.
* مشاهده تفاوت اندازه و شکل هسته در یاختههای سفید، راهی عالی برای تشخیص انواع آنها از یکدیگر است.